મિત્રતા 

                                           દુનિયામાં સારો મિત્ર  બહુ મુશ્કેલીથી મળે છે. અને એ નસીબદારને જ મળે  છે. સારા વખતમાં તો ઘણા આનંદ માનવા સાથે આવી જાય છે પણ એમની કસોટી તો ખરાબ અને મુશ્કેલ સમયમાં થઇ જાય છે. એટલે એક સારો મિત્ર  જીવનમાં ઉપ્પર લઇ જાય છે. જયારે ખરાબ મિત્ર જીવન બરબાદ કરી નાખે છે. 

                                         સારો મિત્ર  હંમેશા  પ્રગતિમાં પ્રોત્સાહિત  કરે છે અને મિત્રની ચઢતીમાં આનંદ માણે છે. મુશ્કેલીમાં જે તમારી સાથે રહે અને સાંત્વન પૂરું પાડે છે.  જીવનના મુશ્કેલ પ્રશ્નોમાં  ખરી અને વજૂદ સલાહ આપે છે. જોવાનું તો એ હોય છે કે કોઈ પણ લોહીનો સબંધ ન હોવા છતાં પ્રેમ વરસાવતો રહે છે.

                                            પાર્ટીઓ અને પીકનીકમાં  દિલથી આનંદ આપે અને  પ્રેમ વર્ષાવે. જે તમારા સુખમાં વધારો કરે અને દુઃખને ભૂલી જવામાં મદદ કરે.  જ્યા અગવડોમાં પડે અને જ્યાં અવગુણો મિત્રતામાં નડે એને સહન  કરી લે. જીવનમાં તમારી સાથે દૂધમાં સાકરની જેમ ભળી  જાય અને જીવન સાગરને  સુખમય બનાવી દે.

                                          જોવાનુંતો એ છે કે મિત્રનું કોઈપણ લોહીનું સગપણ હોતું નથી પણ સગાઓની જેમ જ પ્રેમ આપતો રહે. કદી પણ આ મારુ અને પેલું  તારું એનો આભાષ પણ ન થવા દે એ ખરો મિત્ર.

                                             સાચો મિત્ર હંએશાં  તમારી પ્રગતિમાં સીડીની ગરજ સારે છે. અને  જીવન માર્ગમાં હંમેશા એનો ખભો ટેકા માટે તૈયાર રાખે છે.  માંદગીમાં પણ તમને સહારો આપે  અને એમાંથી બહાર નીકળવાની  પ્રેરણા આપે .

                                           ઘણીવાર સગાઓ કરતા સારા મિત્રો વધારે મદદ રૂપ બની રહે છે. એ જીવનનું સત્ય બની રહે છે.

                                     ***************************************

                                      

 

ધન                     

                                 ઘન સર્વને માટે પોતાના આત્મસન્માન અને ગુજરાન માટે આવશ્યક છે. અતિશય ધન પ્રાપ્તિને જાળવવું અને પચાવવું પણ મુશ્કેલ હોય છે. કારણકે ધન બહુજ ચલિત હોય છે. એથી એમાંથી ઘણા અનર્થો પણ  ઉત્ત્પન થાય છે. લોકઉપયોગી કામ માટે વાપરવું એ ધનનો ઉત્તમ ઉપયોગ છે. એનો દૂરઉપયોગ  બધી જાતના અનિષ્ટો ઉભા કરે છે. ટૂંકમાં ધન મનુષ્યનો ઉદ્ધાર  કરે છે અથવા એનો નષ્ટ પણ કરે છે. 

                                  આમ તો ધનનું કોઈ રૂપ  નથી પણ સર્વને આકર્ષે છે. સાધુઓ અને સંતો જ એનાથી પર હોય છે . પરંતુ તેઓ પણ એનાથી આકર્ષે તો એમનું પતન થાય છે. તે ઉપરાંત એ કોઈ હાથ નથી પણ એનાથી કામો થઇ શકે છે . એ પગ પણ નથી પણ એનાથી બધે પહોંચી શકાય છે. એમ  કહેવાય  છેકે પૈસો બધે બોલે છે. એની પાસે કોઈ અવાજ નથી.

                                      ધનમાં કોઈ શ્વાસોશ્વાસ નથી પણ તે ઘણાને નવ જીવન આપી દે છે. જેના પર એ કૃપા કરે એને હસાવે છે પરંતુ  એના વિના ઘણા માનવીઓને  જિંદગી ભર રડાવે છે. ઘણા નસીબદાર માનવીઓ ધનથી જીવનમાં તરી જાય છે. અને કમનસીબો  બરબાદ થઇ જાય છે.

                                    ધન કોઈ ભગવાન નથી પણ લોકો એને ભજે છે. કેટલાંકતો એને ઘરમાં ભગવાનની જેમ પુંજે છે. કેટલાએ કુટુંબોના  ક્લેશો , મોટા યુદ્ધો પણ ઘન મેળવવા માટે થયા છે. અને દુનિયામાં બરબાદી   સર્જી છે. 

                                   સત્તા એટલે સંપૂર્ણ  આધિત્વ  પરંતુ એવું પણ બન્યું  છેકે  ધન સત્તાને પણ ખરીદી લીધી છે. એ અર્થમાં ધન વિશ્વમાં અજય બની શકે છે . તે છતાં ઇતિહાસ કહે છેકે  કેટલાક છાતીવાળા માનવીઓ મૂલ્યોને વળગી રહીને ધનની સામે ઝૂક્યા નથી.  પરંતુ એવા વિરલા બહુ ભાગ્યે જ જોવા મળે છે.

                          ***************************************

 

 માનસિક બીમારી 

                                               માનવીની  આહાર ખાવાની આદતોની અસર માનવીના મગજ  પર થાય છે. માનવી  જે ખોરાક લે  છે એની અસર માનવીના મગજ  પર  ૨૪ કલાકમાં થાય છે. અમુક જાતનો ખોરાક માનવીના મગજના સમીકરણોને અવળી અસર કરે છે. ડિપ્રેસન જેવા રોગોને એની ખરાબ અસર થાય છે. અમુક જાતના ખોરાક લેવાથી ડિપ્રેસન ૧/૩ ઘણું ઓછું પણ થઇ શકે છે.

                                  મેડિટેરિઅન ખોરાક, અથવા  ઓછું ચરબીવાળો ખોરાક  અથવા  લીલા શાકભાજી , એટલેકે ફાઇબર ધરાવતો ખોરાક મગજના તંતુઓને નિયંત્રણમાં રાખી શકે છે. 

                                આંતરિક સોજાઓ પણ માનસિક બીમારી વધારી દે છે. એવા દર્દીઓ સામાન્ય ડિપ્રેસનની દવાઓની અસર થતી નથી. એવા ૩૦% ટકા માનસિક રોગી હોય છે. આથી આજકાલ માનસિક રોગીઓ માટે મગજમાંથી સોજાઓને દૂરકરવાની દવાઓનો ઉપયોગ થાય છે.

                              એમ કહેવાય છે કે ઓમેગા -૩ માછલીઓ , નટ્સ , અને હોલ ગ્રેઈનસનો ખોરાક સોજાઓને દૂરકરનારી અસર ધરાવે છે.

                           પૂરતી ઊંઘ અને આધ્યાત્મિક ધ્યાન જેવી ક્રિયા પણ માનવીના સ્વાભાવને સારો કરે છે. અને ઇન્ફ્લેમેશનની ક્રિયા ને દૂર કરવામાં મદદ રૂપ થાય છે.  મગજના તંતુઓને વધારે તંદુરસ્ત બનાવી માનવીને માનસિક રોગોથી દૂર રાખે છે.

                                   *******************************

                                   

                                

કુદરતને માણવાની  કળા

                                                         આજકાલ જ્યાં જુઓ ત્યાં કુદરતી આફતો વધી ગઈ છે. અધિક વરસાદ , નદીઓમાં પૂર, સાગરનું  છલકાવું , ધરતીકંપ , વાવાઝોડા , જેવી કુદરતી આફતો જ્યાં જુઓ ત્યાં  જોવા મળે છે.  એનું કારણો પણ જોવા રહ્યા .જમીનોને માનવોએ ખોદી કાઢી છે. જંગલોને કાપી નાખ્યા છે.  પાણીના વહેણને કિનારે તોતિંગ કોન્ક્રીટ જંગલો ઉભાકરી દીધા છે. શહેરોમાં પણ એવી જ પરિસ્થિતિ છે. જ્યાં  ત્યાં ઝાડો કાપીને વસાહતો કાયદેસર કે પછી ગેરકાયદેસર  ઉભી કરી દીધી છે. નદીઓમાંથી રેતી ચોરવાની પ્રવૃત્તિઓ માફિયાઓ દ્વારા ચાલી રહી છે. જમીનમાંથી ખનીજો ખોદવાની ગેરકાયદેસર  પ્રવૃતિઓ પૂર જોશમાં  ચાલી  રહી છે.  એટલેકે કુદરતને રંજાડવાની પ્રવૃતિઓ ચાલી રહી છે.  કુદરતને છેડવાની પ્રવૃતિઓ પૂર જોશમાં છે . પછી કુદરત રૂઠીને માનવોને રંજાડે એમાં નવાઈ નથી .

                                                       મોટા મોટા  ઉદ્યોગોએ પણ હવાને અને આકાશને  દુષિત કરી નાખ્યું છે. ટૂંકમાં કુદરતને માણવા કરતા મનુષ્યો એને હણવા પાછળ પડ્યા છે. એનું જ પરિણામ કુદરતી આફતો છે.  એથી ટૂંકમાં  કુદરતના સૌંદર્યને માણવો જોઈએ અને એના છેડછાડથી બને એટલા દૂર રહેવું જોઈએ. 

                                         એક કવિએ એક કાવ્યમાં લખ્યું છે.

        મારે --

        મારે  હરિયાળી ખીણોમાં રખડવું છે

       નદીઓના કોતરોમાં અને પંખીઓના કલરવોમાં 

        રમવું  છે કુદરતને ખોળે

       ત્યાં જીવનનો પરમ આનંદ  માણવો  છે મારે .

       મારે --

       મારે પવનના  શુસવાટે  થથરવું  છે 

      મેઘ અને વીજળીની જુગલબંધી જોઈને  

      જીવનનો પરમ આનંદ માણવા 

      ડુંગરોની ખીણોમાં રખડવું છે મારે 

      મારે --

      નદીઓના નિર્મળ  જળમાં ડૂબકીઓ મારવી છે 

      સાગરની લહેરો પર તરવું  છે મારે 

      જીવનનો  પરમ આનંદ માણવા 

     કુદરતને ખોળે વિહરવું છે મારે 

     મારે --

                                               

        ટૂંકમાં  માનવોએ કુદરતને છેદવા કરતા એને  માણવાની કળા ખીલવવાની  જરૂર છે જેથી બંનેનું અસ્તિત્વ સુખમય બને.

                                     ********************************* 

અહમ 

                                               અહમને લીધે દુનિયામાં મોટા યુદ્ધો થાય છે. દુર્યોધનના અહમને લીધે મહાભારતનું યુદ્ધ થયું હતું  અને મોટો રક્તપાત થયો હતો. રાવણ અહમને લીધે રામ રાવણ વચ્ચે યુદ્ધ થયું હતું .  આખા વિશ્વને  જીતવાના હિટલરના  અહમને લીધે ભયંકર વિશ્વ યુધ્દ્ધ ભભકી ઉઠ્યું હતું. 

                                               શ્રી કૃષ્ણએ દ્રૌપદીને કહ્યું હતું કે તે દુર્યોધનને 'આંધળાનો  છોકરો આંધળો ' એવો કટાક્ષ ન માર્યો હોત તો મહાભારતનું યુદ્ધ અટકાવી શકાત. એમાં દુર્યોધનનો અહમ ઘવાયો હતો અને પછી એનું પરિણામ  મહાયુદ્ધમાં  આવ્યું હતું. આ  વસ્તુ માનવીના જીવનમાં પણ લાગુ પડે છે. ઘણા ખરા કુટુમ્બીક ઝગડાનું મૂળ અહમના ટકરાવમાં  હોય છે .અહમ એ દુનિયાનું મોટામાં મોટું દુષણ છે.

                                              આથી માનવીએ જીવનમાં ક્ષમાનો રસ્તો અપનાવવાની જરૂર છે. અહમનો રસ્તો છોડી સમાધાનનો રસ્તો જ ઉત્તમ છે. તમે દુનિયામાં જોશો તો ઘણી વસ્તુઓ આ દિશામાં દોરી જાય છે. 

                                                બરફ એકદમ ઠંડો હોય છે.  કોઈએ પૂછ્યું ' બરફ કેમ આટલો ઠંડો હોય છે?'  કારણકે બરફને એના ભૂતકાળમાં અને ભવિષ્યમાં એનો અંત પાણી છે એની ખબર છે.  એટલે એને અહમ નડતો  નથી .તેવી જ રીતે મનુષ્યનો આરંભ અને અંત પણ ખાલી હાથે આવવાનું  અને જવાનું . પછી અહમ શા માટે ?

                                              જેમકે પાસ અને ફેઈલ બંને  શબ્દો વિરોધી શબ્દો છે પણ એના ઇંગ્લીશમાં ચાર શબ્દો જ હોય છે . એમાં પણ ટકરાવ નથી . એવું ક્રાય અને જોયમાં ત્રણ જ અક્ષરો છે. એ પણ ટકરાવ બતાવતા નથી.  એટલે કુદરત પણ અહમ અને ટકરાવને  ટેકો આપતું નથી.

                                              એથી સંદેશો બહુ જ સ્પષ્ટ છે કે અહમથી સામાજિક , આર્થિક, અને કુટુમ્બીક સંબંધોમાં પણ નુકસાન  જ છે.  રાજા રાવણનો પણ અહમ ટક્યો ન હતો અને વિશ્વ વિજેતા સિકંદરે પણ અંતિમ યાત્રામાં ખાલી  હાથ બતાવી એની તરફ જ ઈશારો કર્યો છે. 

                                      ***************************************

                                                    

 

ગાયત્રી મંત્ર 

                                                                             ગાયત્રી મંત્ર એ ચાર વેદોના મૂળ આધાર છે. પ્રભું જો પ્રસન્ન થાય તો મનુષ્યને  સદબુદ્ધિ  આપે છે. સદબુદ્ધિ મનુષ્યને સારા કામ કરવાની પ્રેરણા આપે છે. હિન્દૂ સંસ્કૃતિના મહાન ગ્રંથો ચાર વેદો ગાયત્રી મંત્રના એકએક અક્ષર પર આધારિત છે.

                                   ગાયત્રી મંત્ર ભારતીય સંસ્કૃતિ  વિજ્ઞાનનું એક  મૂળ તત્વ છે. એટલેકે એ માનવી જીવન પર તાત્વિક રીતે પ્રભાવિત કરે છે . એનો સારા કર્મો સાથે સીધો સબંધ છે.  માનવી સદકર્મોથી જ સારા અને લોકઉપયોગી કામોકરી શકે છે. એટલા માટે ગાયત્રી મંત્રમાં  જ સદબુદ્ધિ આપવાની પ્રભુને પ્રાર્થના છે.

                                 દુનિયામાં કુબુદ્ધિને  કારણે જ મોટા યુધ્ધો , અદાવત , અને અશુભ પ્રસંગો  બન્યા  છે.  એથી  સદબુદ્ધિ જરૂરી છે જે  ખરાબ અને હાનિકારક  વસ્તુઓ ને અટકાવી શકે છે. અને સદ્દબુધ્ધિના પાયામાં જ ગાયત્રી મંત્ર  છે . એથી એનું રટણ હંમેશા લાભદાયક  હોયછે. જેમ ગુજરાતીમાં કહેવત છે કે 'વિનાશ કાળે વિપરીત બુદ્ધિ ' એટલેકે કુબુદ્ધિ  નાશનો માર્ગ છે. . એટલે ગાયત્રી મંત્ર એનો ઈલાજ  છે જે મનુષ્યને કુબુદ્ધિથી દૂર રાખે છે.

                                  રામકૃષ્ણ પરમહંસ અને સ્વામી વિવેકાનંદે પણ ગાયત્રી મંત્રની પૃષ્ટિ કરી છે.  ગાયત્રી મંત્રની સાધના મનુષ્યની ખરાબ સંજોગોમાં પણ કઠિન નિર્ણયો લેવાની શક્તિ આપે છે. એટલેકે તમારી દ્રષ્ટિને ચોખ્ખો માર્ગ બતાવે છે. એ મનુષ્યને ભૂત , ભવિષ્ય , અને વર્તમાનને  જોવાની દ્રષ્ટિ પણ આપે છે.

                                  રામને  ગાયત્રી  મંત્ર એમના ગુરુ મહર્ષિ વશિષ્ટએ  પરિચય કરાવ્યો હતો અને કૃષ્ણને એના ગુરુ સંદીપની ઋષિએ કરાવ્યો હતો. ગાયત્રી મંત્રથી પ્રભાવિત થઇ ઋષિ વિશ્વામિત્ર ક્ષત્રિયમાંથી  ઋષિ બની ગયા હતા.

                                    ભગવાન મનુ જેણે હિન્દૂ ધર્મમાં વિવિધ કાયદાઓની વ્યાખ્યા લખી છે એમણેપણ  ગાયત્રીમંત્રને  હૃદય અને મનને શુદ્ધ કરવા માટે એની  ઉપાસના કરવાની ભલામણ કરી છે. મહર્ષિ વેદમવ્યાસે  તો ગાયત્રી મંત્રને વેદોનો સાર કહ્યો છે.

                                      ગાયત્રી મંત્રના ઉપાસનાથી  પૂર્વ જન્મના અને  વર્તમાન જન્મના સધળા પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે એમ માનવામા આવેછે.  જેમ પુષ્પનો અર્ક મધ છે. દૂધનો અર્ક ઘી છે. તેમ ગાયત્રી મંત્ર વેદોનો સાર છે.

                                     એક વસ્તુ સત્ય છે કે ગાયત્રી મંત્રની ઉપાસના મનુષ્યમાં  નવી ઉર્જા ભરી દે છે. જે નવજીવન આપી મનુષ્યને જીવવાનો સારો રસ્તો બતાવે છે એમાં કોઈ શંકા નથી.

                                 ********************************************** 

                                       

                                    

જાણવા જેવું

                                            સામાન્ય વસ્તુઓ વિષે જાણકારી ઘણા ઓછા લોકો જાણે છે અથવા જાણવા પ્રયત્ન કરતા નથી. એના વિષે જાણવાથી ઘણા  અકસ્માતોમાંથી બચી શકાય છે.

                                        ઘણી એવી વસ્તુઓ છે જે હાનિકારક હોવાથી ફ્રીઝથી  દૂર રાખવી જોઈએ.  એમાં બ્રેડ , કાંદા , લસણ ,એવોકાડો, ટામેટા, મધ , કેક , તરબૂચ, કોફી ,અને ઈંડા. લસણ અને કાંદા તો એની ગંધ પણ ફેલાવી દે છે.

                                      બીજા પદાર્થોની ઉપર ફ્રીઝમાં અવળી અસર પણ થાય છે. કોફી બીજા પદાર્થોની ગંધ ચૂસી લે છે . તરબૂચ ને જો ફ્રીઝમાં મુકવાનું હોય તો એને કાપીને બોઉલમા રેપ કરીને મૂકવું જોઈએ. બ્રેડ ફ્રીઝમાં સ્ટેઇલ થઇ જાય છે. મધ ફ્રીઝમાં ગાઢ થઇ જાય છે  એટલે એને પછી ચોપડી શકાતું નથી. ઈંડાને બહાર રાખવાથી એના બેકિંગમાં અને બાફવામાં સારા પરિણામો આવી શકે છે.

                   મૂળમાં વસ્તુઓના સારી રીતે ઉપયોગમાં લેવું હોય તો એને આળ અસરોથી બચાવવું જોઈએ .

                                *********************************************