પૈસાની  જાળવણી 

                                આજકાલ તમારા  પૈસાને કેવી રીતે ગુનેગારોથી બચાવવા એક કોયડો છે. ઓન લાઈન  ગુનાઓ પુષ્કળ પ્રમાણમાં વધી ગયા છે. અને લાખો રૂપિયાઓ ચવાઈ ગયા છે. એમાં કેટલાએ નિર્દોષ લોકોએ પોતાની જિંદગીભરની કમાણીઓ ગુમાવી દીધી છે. આથી પૈસાની જાળવણી માટે અમુક પગલાં લેવા આવશ્યક છે.

                                    પૈસાનો વ્યહવાર આમતો બેંકો દ્વારા જ થાય છે એટલે બેંક ખાતામાં સાવધાની રાખવાની જરૂરિયાત છે. ઘણી બેંકો ખાતાઓ રાખવાથી એના પાર અંકુશ રાખવો મુશ્કેલ થાય છે. માટે એક મુખ્ય અને બીજો એક ખાતું જુદું રાખવું  એટલેકે  બે ખાતાઓ જ રાખ્યા હોય તો એના પાર કાબુ રાખવું સરળ રહે છે.

                                      ગણાખરા પૈસા મુખ્ય ખાતામાં રાખવા અને એ ખાતાનો ઓન લાઈન ઉપયોગ ટાળવો . તે ઉપરાંત મુખ્ય ખાતાના ડેબિટ  કાર્ડ પણ વાપરવો જોઈએ નહિ.

                                       બીજા ખાતાનો ઉપયોગ ખર્ચાઓ માટે ઉપયોગ થઇ શકે. એના એટીએમ કાર્ડનો ઉપયોગ કેશ ઉપાડવા માટે થઇ શકે. તે ઉપરાંત મુખ્ય ખાતામાંથી જરૂર પડે એ પ્રમાણે પૈસા બીજા ખાતામાં કરી શકાય.  આથી તમારા માટે  બેન્ક વ્યહવાર સરળ અને સલામત રહેશે.

                                          ક્રેડિટ કાર્ડનો વ્યહવાર વધુ સલામત હોય છે. કારણકે એમાં તરત જ પૈસા ડેબિટ થતા નથી એટલે ખોટા અને ગુનાહિત નાણાની ચુકવણી પર ગરાકનો કાબુ રહે છે  ખોટી ચુકવણીને પાછી મેળવવી સરળ રહે છે. જયારે ડેબિટ કાર્ડ માં પૈસા તરતજ ડેબિટ થઇ જાય છે અને ખોટી ચુકવણી ના પૈસા મળવા મુશ્કેલ થઇ જાય છે.

                                          ચિપવાળા કાર્ડ રાખવા સારા . તમારા કાર્ડને  ક્યારે પણ  તમારી નઝર બહાર જવા ન દેવો જોઈએ , અને જયારે તમે  તમારો પીનકોડ વાપરો ત્યારે કોઈની  પણ  નઝર એના  પર ન પડે એની કાળજી લેવી જોઈએ. 

                                       એટીએમ માં જાવ ત્યારે બરાબર સાવચેતી રાખવી  જરૂરી છે. અને ધ્યાન રાખવું કે પિનકોડના ઉપયોગ કરતી જોઈ લેવું કે કોઈ કૅમેરા કે  પાછળની વ્યક્તિ એના પર નઝરતો  નથી રાખતું . એટીમની રિસીપટ પણ જોઈએ ફાડી નાખવી  જરૂરી  છે. કેશને  પાકીટમાં  મૂકીને જ એટીએમમાંથી બહાર આવવું એમાં જ તમારી અને પૈસાની સલામતી છે.

                                               આતો સામાન્ય બાબતો છે જેનું ધ્યાન આ ઈન્ટરનેટ ના જમાનામાં જરૂરી છે. તમારા પૈસાની સલામતી  અને જાળવણી એમાં રહેલી છે. દરરોજ પૈસાની બાબતમાં કેટલાએ કેટલાએ ફ્રોડો બેન્કોના બાબતોમાં થાય છે એમાંથી બચવાનો આ સલામત અને સરળ રસ્તો છે.

                                   ************************************************

                                      

                                                

                                                

  

માર્ક ઝુકરબુર્ગ અને ફેસબુક 

                                                        માર્ક ઝુકરબુર્ગ એ ફેસબૂકના માલિક છે અને અમેરિકાના એક ધનવાન વ્યક્તિ છે. અને ઉદ્યોગ જગતમાં અને   રાજકીય દ્રષ્ટિએ પણ બહુજ અગત્યના વ્યક્તિ છે. પ્રેસિડેન્ટ ટ્રમ્પ ચૂંટાયા પછી એમની સાથે વાત કરવામાં પણ એમણે પહેલ કરી હતી. એમની કંપનીના વડા સિરિલ સેન્ડ બર્ગ પણ એટલાજ શક્તિશાળી  અને ધનવાન છે. માર્ક ઝુકર બર્ગ  પાસે  આશરે ૬૭  બીલીઓન  ડોલર જેટલું ધન છે. અને દુનિયાના ધનવાનોમાં એનો ૧૭ મોં  જેટલો નંબર આવે છે. જયારે એમના ચીફ એક્સસીક્યુટીવ ઓફિસર સિરિલ સેન્ડ બર્ગ  પાસે એક બીલીઓન ડોલર જેટલું ધન છે.                     

                                            ૨0૧૮ માં ફેસબૂકની ટોટલ ચોખ્ખી  આવક ૫૫ બીલીઓન ડોલર હતી. અને ચોખ્ખો નફો ૨૧બિલિયોન ડોલરનો હતો. કેટલાએ નાના દેશોનો જીડીપી પણ એટલો નથી હોતો. ૨૦૧૭ માં જાહેરખબરમાંથી જ ફેસબુકને ૪૦ બીલીઓન ડોલર જેટલી આવક થઇ હતી. આજ બતાવે છેકે કંપની કેટલી શક્તિશાળી છે.

                                          ફેસબુક ૨ બિલિયોનથી વધારે દુનિયાના લોકોને જોડે છે.  આથી ફેસબુક પાસે અબજો લોકોના વિષેની માહિતી છે. અને એણે એનો વેપાર પણ કર્યો છે એમ કહેવાય છે. કેમ્બ્રિજ એનાલિટિકાને ૮૭ મિલિયન લોકોની માહિતી પુરી પાડી હતી. 

                                         આ  ફેસબુકની શક્તિનો અંદાજ આપે છે. રાજકીય રીતે પણ લોકોના અભિપ્રાયને અસર કરવાની પણ   ફેસબુકમાં શક્તિ રહેલી છે. એટલા માટે જ ઝુકરબર્ગે  હવે સત્તા પર આવેલા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે સમાધાનનો રસ્તો અપનાવ્યો હોય એમ લાગે છે . આજકાલ લોક મીડિયા કંપનીઓનો જમાનો છે. 

                                    ******************************************

                                           

                                                

                                                

જીવનનું રહસ્ય 

                                                          જીવનના  મધ્યસ્થમાં કોઈ પણ જાતના ભય વગર જીવન જીવી નાખવું જોઈએ કારણકે તે સમયમાં માનસિક અને  શારીરિક રીતે વધુ કરીને લોકો તંદુરસ્ત હોય છે. તે ઉપરાંત ગયેલો સમય કદી પાછો આવતો નથી માટે સમયનો સદઉપયોગ સમયસર  કરતા રહેવું જોઈએ.એટલામાટે સમયસર જેટલું બહાર ફરવાનો  શોખ પ્રમાણે ફરી લેવું જોઈએ. તમારા પગો કામ કરતા બંધ થઇ જાય અને તકલીફ આપવા માંડે પછી તમને બહાર ફરવા ન જવા માટે કોઈ ગમ ન થવો જોઈએ. 

                        જયારે તક મળે ત્યારે મિત્રો, સ્કૂલ  મિત્રો  સહિત, અને સાથે કામ કરનારા સાથે મળતા રહેવું  જોઈએ અને એમાંથી આનંદ મળી રહે છે. એવા મિલનમાં ખાવા કરતા ભૂતકાળની યાદો વધારે મહત્વની હોય છે જે જીવનમાં નવ ઉર્જા ભરી દે છે.  વૃદ્ધવસ્થામાં  જયારે વખત મળે ત્યારે  વખતનો  ઉપયોગ વધુને વધુ આનંદ મેળવવામાં કરવો જોઈએ જેથી તંદુરસ્તી સારી રહે.

                         ખોરાક પણ ખવાય એટલો અને ફક્ત સારો સ્વાદનો અનુભવ કરવા માટે લેવો જોઈએ . ખાવાનો આનંદ આગળ  વયમાં  શરીરની પૂરતી માટે જ લેવો જોઈએ . વધારે પડતો ભાવતો ખોરાક ખાવો એ શરીર માટે હાનિકારક હોય છે. શરીરને પુષ્ટિ કરે એવો  ખોરાક લેવો આવશ્યક છે.  

                          નબળી તબિયત અને બીમારીને જીવનની એકપ્રક્રિયા સમજીને લેવી જોઈએ. શરીરને બીમારીમાં  ડોક્ટરને હવાલે કરી  અને તમારા જીવનને  ઈશ્વર પર  છોડી હંમેશા સારી રીતે  જીવી જવાની એક ઉમદા રીત છે. કોઈ પણ જાતની ચિંતા એ બીમારીનો ઉકેલ નથી. ચિંતાએક કાલ્પનિક ચીજ છે. એ ખુશી ને બદલે સંતાપ લાવેછે.  પરંતુ એ કોઈપણ ઉકેલ લાવતી નથી.

                       તમારા છોકરાઓ એમનું ભવિષ્ય પોતે જ બનાવી લેશે માટે  એમની ચિંતા કરાવી વ્યર્થ છે.પરંતુ તમારી બચત નો ઉપયોગ તમારા વહેવાર ચલાવવા માટે કરી  આત્મસન્માનથી જીવવું જરૂરી છે. તમારા શરીર ની તંદુરસ્તીની સંભાળ દરેકે પોતે જ રાખવી રહી. આથી હસતા હસતા જીવી જવું એજ ધેય હોવું જોઈએ. જીવન એક વહેતા પાણી જેવું જે પાછું વળતું નથી. જીવનનું એ રહસ્ય છે. એટલા માટે જીવનને સુખી રીતે જીવી જવાનો પ્રયત્ન કરવો રહ્યો.

                                              *********************************** 

યોગ

                                                               યોગ એ ભારતીય સંસ્કૃતિનો એક અમૂલ્ય ભેટ છે. જેને આજે સારી દુનિયાએ અનુભવીને એનો સ્વીકાર કર્યો છે. એટલા માટે ૨૧ મી જૂન ને આતરરાષ્ટ્રીય દિવસ તરીકે દુનિયાભરમાં ઉજવવામાં આવે છે.યોગમાં એવું શું છેકે લોકોએ સારા  સ્વાસ્થ્ય  જીવન માટે એનો સ્વીકાર કર્યો છે.

                                 યોગ એટલે તમારા અંગુઠાએ અડકવાની ક્રિયા નથી એતો તમારા વિચારોને જકડી લેવાની પ્રક્રિયા છે.  બીજા અર્થમાં યોગ  એ સંગીત સમાન છે. એ એક માનસિક દ્વારા ગવાયેલો એક સુંદર રાગ છે . શરીરને આત્મા સાથે જોડવાનો પ્રયત્ન છે.

                                બીજા અર્થમાં તમને શું જોઈએ છે? તમે ક્યાં  જઈ શકો છો? અને એ તમે કેવી રીતે મેળવી શકો છો એની એક ક્રિયા છે. ટૂંકમાં યોગ તમારા પ્રશ્નોનો યોગ્ય ઉત્તર પણ આપે છે.

                                   યોગ વિષે વિવિધ વિદ્વાનો નું શું કહેવું છે એ પણ રસપ્રદ છે. સ્વામી કૃપાલ કહે છેકે ' તમારી  દરેક ક્રિયાને કળાકીય રીતે રજુ કરાવી એ  પણ યોગ છે'. રાલ્ફ ગેટ્સ ના પ્રમાણે 'યોગ એ બહારી ક્રિયા નથી પણ આત્માને એની સાથે જોડવાની ક્રિયા છે'. અમિત રેના માનવા પ્રમાણે યોગ એક કાવ્યમય ક્રિયા છે. યોગ એ આળસુ માણસની વાત નથી પરંતુ જે  એનો અમલ કરે છે એને સફળતા  જરૂર મળે છે  એમ  સ્વાત્મારામ  કહે છે.

                                  આજે દુનિયાભરમાં યોગના કલાસો  ચાલે છે અને એનાથી ફાયદો અવશ્ય થાય છે એટલા માટે એની માંગ વધી ગઈ છે. એનાથી તંદુરસ્તી અને માનસિક શાંતિ લોકો અનુભવે છે. એથી યોગ હવે એ ભારતીય પ્રક્રિયા નથી રહી પણ એ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય  માંગ બની ચુકી છે.  એના માટે દરેક ભારતીયોએ ગર્વ લેવો જોઈએ.

                                        ********************************************  

ફાઇઝર

                                                                             ફાઇઝર અમેરિકાની દવાઓ  અને વેકસીન બનાવનારી એક મોટી કંપની છે. અમેરિકાના પ્રસિદ્ધ મેગેઝીન ' ટાઇમે' પણ એની સેવાની આલોચના કરી છે. કોવિદના બીમારીના  આક્રમક વખતે પણ એ કંપની એ અદભુત સેવા બજાવી હતી ને  કોવિદની અસરકારક રસી બનાવી ને માનવતાની અદભુત સેવા બજાવી હતી .

                               દુનિયામાં પહેલી કોવિદની વેકસીન બનાવી  ૨૦૨૩ માં રજુ કરી હતી . એનાથી લાખો જિંદગીઓ બચી ગઈ હતી. તે વખતે દુનિયામાં ૬.૪ મિલિયન બાળકો , વૃદ્ધો  કોવિદના ચેપી રોગથી પીડાતા હતા.

                               જાપાનીસ સામાજિક સંસ્થાના અહેવાલ મુજબ તે વખતે  એકલા જાપાનમાંજ  કોવિદ વેકસીને ૨૦% સ્વાસોસ્વાશની  બીમારીથી  પીડાતા  અને કોવીડથી પીડાતા ૨૭% લોકોને બચાવી લેવામાં મદદ રૂપ નીવડી  હતી . કંપનીની એવું પ્લાનિંગ હતું કે એવી સસ્તી અને અસરકારક  વેકસીન બનાવવી જેથી દુનિયાના  વધુ લોકો એનો લાભ લઇ શકે . આમ કંપનીએ એક ઉમદા કામ પણ કરી બતાવ્યું છે.

                               ૨૦૨૩ માં ફાઈઝરે  દુનિયાના ૪૫ દેશોને  અગત્યની દવાઓ અને વેકસીનો પુરી પાડી  ને માનવતાની અદ્ભૂતસેવા બજાવી હતી .

                                                    ************************************** 

                                  

 

સુખની ચાવી 

                                                             દરેક માનવી સુખ  શોધે છે. અને દુઃખથી કિનારો કરેછે. પરંતુ સત્ય તો એ છેકે સુખ અને દુઃખ બંનેને સરખા પ્રમાણ લેતા શીખવું જોઈએ . આમ કરવાથી જીવનમાં સંતાપ ઓછો રહે છે. સુખ અને દુઃખ માટે એવો કોઈ પણ ઉકેલ નથી પણ એને  માનવીની  સમતુલન  માનસિક સ્થિતિ જ સુખમય જવાબ આપી શકે છે. 

                       એના માટે માનસિક રીતે માનવી એ  પોતાની જાતને તૈયાર કરવી રહી . જીવન માં સફળતા કે નિસ્ફળતા , કે પછી જશ કે અપજશ તો આવ્યા જ કરે છે. પણ એથી માનવીએ કર્તવ્ય કરવાનું બંધ ન કરવું જોઈએ.

                     સુખ ધન કે પછી સત્તાથી  મળે છે એ વાત સત્યથી પરછે . કારણકે એનાથી તો મનુષ્યની અપેક્ષાઓ અને અસલામતી ભાવના વધતી જાય છે. પરંતુ સુખ અને શાંતિ માટે  મન પર કાબુ રાખવો જરૂરી છે . વધુ પડતી કામના  મનુષ્યની શાંતિ હરી જાય છે.

                      મનુષ્યએ પોતાની  શક્તિ અને કાબેલિયત પ્રમાણે કર્તવ્ય કરતા રહેવું જોઈએ અને પરિણામ પર બહુ પરવાહ કરવી ન જોઈએ. એનાથી નિષફળતાનો આઘાત લાગતો નથી.

                       બીજાઓની સાથે વ્યહવાર સારો રાખવો જરૂરી છે. પછી  બીજા પાસે સારા વ્યહવારની અપેક્ષા રાખવી ઉચિત છે. એમાં  જીવનના ઘણા દુઃખ અને સંતાપઓને  દૂર રાખી શકાય છે.

                           તે ઉપરાંત સુખની અનુભૂતિ માટે જે વ્યહવાર કરો એમાં ઈમાનદારી, નિષ્ટા  અને  નીસ્કામતા  જરૂરી હોય છે.  ધર્મનિષ્ટ માનવી જ શાંતિ અને સુખ માણી શકે છે.

                              એ પણ સત્ય છેકે  જે એક વસ્તુ એક માનવી માટે સુખ હોય છે જે બીજી વ્યક્તિ માટે દુઃખ અથવા શાપ રૂપ બની  રહે છે. ટૂંકમાં સુખની વ્યાખ્યા વિવિધ  માનવીઓ  માટે જુદી જુદી હોય છે. 

                              આથી સુખની ચાવી માનવીના માનસમાં  જ સમાયેલી છે. મનને જેટલું સ્થિતિ સ્થાપક બનાવો એટલુંજ જીવન સુખમય અને શાંતિમય બની શકે છે. 

                                ************************

                                

                        

. 

  

ભૂતકાળની શોધમાં 

                                                માનવીની જેમ જેમ ઉંમર વધતી જાય છે તેમ એ એના ભૂતકાળને યાદ કરીને એમાંથી આત્મસંતોષ લેવા માંડે છે. એક વાત એ ભૂલી જાય છે કે જીવનમાં જેમ પરિવર્તન આવે છે તેમ દુન્યવી વસ્તુઓ પણ બદલાતી રહે છે. જેને એ જોવા માંગે છે અને આનંદ માણવા  એ  વસ્તુઓ  હવે રહી  નથી અને નવી વસ્તુઓ સામે પ્રગટ થતી જાય છે. 

                                              માનવી ઘડપણમાં એના બચપણને બહુ યાદ કરી ઝુરેછે. કારણકે એ બહુજ નિર્દોષ અને જવાબદારી વગરનો સમય  અને જીવનની કઠણાઈઓ તે વખતે એના  ઉપર  ઝઝૂમી રહી હોતી નથી. આથી બચપણની યાદો બહુ સુખદ હોય છે.

                                            જીવનની કઠીનતાઓનો સામનો કરી જયારે માનવી વૃદ્ધ બને છે ત્યારે એને એની બચપણની બધી વસ્તુઓ મધુર લાગે છે. 

                                   આના  પડઘા  કવિની આ કવિતામાં પડતા દેખાય છે.

        હવે એ શહેર ક્યાં ?

હવે રંગેબી રંગી  બરફના ગોળા વેચનાર વૃદ્ધ મુસા નથી 

અને ચટાકેદાર ચણાની  પેલી  લારી પણ નથી 

હવે સડકો પર ચાલવાની જગા નથી 

જ્યાં એકવાર  સાઇકલોની હોડ  લગાવતા હતા

       હવે એ શહેર ક્યાં?

અમારા રમવાની જગ્યા  પર તોતિંગ  મકાનો દેખાય છે. 

જે રેલવે સ્ટેશન ક્યારે વેરાન રહેતું હતું 

ત્યાં ઉભા રહેવાની જગ્યા નથી.

હવે આ શહેર  પહેલા જેવું  રહ્યું નથી.

       હવે એ શહેર ક્યાં?

એક જૂનું સિનેમા ગૃહ હતું ત્યાં હવે ખંડેર ઉભું છે.

એ ખંડેરમાં હું મારું બચપણ શોધતો રહ્યો 

મને એટલી પણ સમજણ ન પડી કે 

એને વર્તમાને ક્યારનું  મિટાવી દીધું છે. 

હવે  એ શહેર  નથી રહ્યું  અહીએ 

જેમ સમયે  મારા બચપણને  મિટાવી દીધું  છે.

    હવે એ શહેર ક્યાં ?

                                      આ તો કવિની નહિ પ્રત્યેક  માનવી વાત  છે.

                                ********************************************